Vakkeuses

- GRAAD 10 - 12 -

- Daar word aan die einde van Graad 9 van leerders verwag om vakkeuses vir Graad 10 - 12 te maak.
Leerders moet ook op hierdie jong ouderdom reeds aan hul beroepskeuses dink, omdat dit hulle vakkeuses sal beїnvloed.
Leerders het op hierdie stadium nog nie sekerheid oor hul keuse van beroepe nie. Volg die volgende stappe:

  • Versamel inligting oor moontlike beroepe.
  • Neem kennis van die vereistes om 'n Nasionale Senior Sertifikaat te bekom.
  • Maak seker van toelatings- en keuringsvereistes van tersiêre instansies.
  • Besluit op veliige vakkeuses.
  • Hou u kind se vordering dop en maak aanpassings soos dit nodig is.
  • Vakkeuses wat ORA bied:

    Groep A: 4 verpligte vakke vir alle leerders:
    Afrikaans Huistaal
    Engels Eerste Addisionele Taal
    Lewensoriëntering
    Wiskunde OF Wiskundige Geletterdheid

    Groep B: Keusevakke: (*Universiteitsvakke)
    *Besigheidstudies OF *Lewenswetenskappe
    Rekenaartoepassingstegnologie OF *Geografie
    Toerisme OF *Fisiese Wetenskappe

    Wiskundige geletterdheid (WGL)

    Jy sal die volgende vaardighede ontwikkel: Die vermoë om basiese wiskundige berekeninge te gebruik om alledaagse probleme op te los, om inligting te verstaan wat wiskundig of syferkundig voorgestel word, vermoë om logiese argumente te volg, ens.

    Die inhoud, vaardighede en konteks geskik vir wiskundige geletterdheid word voorgestel in onderwerpe. Die onderwerpe word verdeel in basiese vaardigheidsonderwerpe en toepassingsonderwerpe.

    Die basiese vaardigheidsonderwerpe behels: Interpretasie en kommunikasie van antwoorde, getalle en berekenings met getalle, patrone, verwantskappe en voorstellings. Die toepassingsonderwerpe behels: Finansies, meting, kaarte, planne en ander voorstellings in die fisiese wêreld.

    Beroepsmoontlikhede: alle vakke wat in die verlede nie wiskunde as vak vereis het nie, kan gevolg word met wiskundige geletterdheid. Die riglyn is dat wiskundige geletterdheid aanvaar word as vak in die volgende fakulteite: (Wiskunde is met ander woorde nie verpligtend nie). Fakulteit Teologie, regsgeleerdheid, geesteswetenskappe, onderwys.

    Belangrike punte om in ag te neem by die vakkeuse:

    Fisiese Wetenskappe moet nie sonder Wiskunde geneem word nie. Leerder moet 60% of meer vir NW en Wiskunde in graad 9 behaal om FW te neem.

    Beoordelingskodes en toelatingspuntetelling (TPT)

    Afrikaans Huistaal (AFR)

    Luister- en leesbegrip: Leerders moet kan luister en lees met die doel om te verstaan, vrae te interpreteer en te beantwoord.

    Skryf- en mondelinge vaardighede: Leerders moet in staat wees om d.m.v. die korrekte gebruik van taal, hul idees uit te beeld.

    Taalleer: Die verskillende komponente van taal moet bemeester word, bv. klankleer en spelling.

    Letterkunde: Drama en Prosa: Dit is baie belangrik dat leerders hul voorgeskrewe werke sal lees. Hul moet die literêre begrippe ken en ook kan toepas vir toetse en eksamendoeleindes.

    Poësie: Leerders moet hul gedigte ken en verstaan.

    Beroepsmoontlikhede: Joernalistiek, vertaling, onderwys en bemarking.

    Wiskunde (WI)

    Die kreatiewe en logiese beredenering van probleme. Die waarneming, voorstelling en ondersoek van patrone en verwantskappe in fisiese en sosiale verskynsels, asook tussen wiskundige voorwerpe self. Wiskunde is dus gebaseer op die waarneming van patrone en die beredenering daarvan wat lei tot die ontwikkeling van nuwe wiskundige idees en insigte.

    Algebra, meetkunde, trigonometrie en datahantering word behandel.

    Beroepsmoontlikhede: Wiskunde is verpligtend vir die studierigtings in die volgende fakulteite: Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe, Fakulteit veeartsenykunde, Fakulteit Gesondheidswetenskappe, ens. Alle kursusse wat in die verlede wiskunde as vereiste sou hê, sal steeds wiskunde vereis.

    Vakveranderings

    'n Leerder mag 2 vakke verander in Graad 10, op die laaste aan die begin van die derde kwartaal.

    'n Leerder mag 2 vakke verander in Graad 11, maar dit kan net tot 28 Februarie gedoen word. Daarna glad nie weer nie.

    'n Leerder kan 1 vak verander in Graad 12, maar slegs met toestemming van die distrik. Dit moet teen die einde van Graad 11 reeds verander word.

    In gevalle van vakveranderings, moet ouers en leerders daarop let dat alle portefeuljewerk, take en eksamenvraestelle deur die leerder ingehaal moet word.

    Slaagvereistes vir Graad 10 - 12

    Die volgende MINIMUM-slaagvereistes geld tans:

    1. Afrikaans Huistaal 40%
    2. Behaal ten minste 40% in twee ander vakke
    3. Behaal ten minste 30% in drie ander vakke
    4. 'n Leerder kan dus slaag indien hy in een ander vak minder as 30% behaal, Afrikaans uitgesluit.

    Die kodes van die 7-punt skaal word gebruik vir die berekening van die toelatingspunttellings vir universteitstudies. Alle vakke, met die uitsondering van Lewensoriëntering, word in berekening gebring.

    Engels: Eerste addisionele taal (ENG FAL)

    Alle taalstrukture: Woordeskat, voegwoorde en voorsetsels, idiome en gesegdes.

    Letterkunde: Beginsels van digterlike tegnieke, studie van digkuns en gedigte.

    Kreatiewe skryfwerk: Beginsels en toepassing van verskillende skryfstyle.

    Gelyke klem word geplaas op die vaardighede van luister, praat, skryf en lees.

    Beroepsmoontlikhede: Joernalistiek, vertaling, taalonderrig en bemarking. Daar is baie meer moontlikhede as wat hier genoem is.

    Lewensoriëntering (LO)

    Lewensoriëntering spreek die kennis, waardes, houding en vaardighede aan, rondom die self, omgewing gesonde leefwyse en sosiale verantwoordelikhede. Daar word na die volgende gekyk in LO:

    Loopbane
    Kommunikasie
    Studievaardighede
    Persoonlike welsyn
    Verantwoordelike burgerskap
    Menseregte en menseregteskendings
    Fisiese welstand

    Beroepsmoontlikhede: Die kennis en vaardighede dra by tot alle studie- en werksrigtings. Die vak is 'n vereiste vir toelating tot enige studierigting.

    Besigheidstudies (BS) - universiteitstoelatingsvak

    Die volgende word behandel: Besigheidsomgewings: Mikro-, mark-, en makro-omgewings. Sosiale invloede op ondernemings. Besigheidsgeleenthede: Ondernemingsvorme, bestuur en leierskap. Besigheidsrolle, maatskaplike verantwoordelikheid, arbeidsverhoudinge, menseregte, inklusiwiteit en omgewing. Besigheidsbedrywighede: Gehalte van prestasie en menslike hulpbronfunksie.

    BS is 'n leer-intensiewe vak. Die werk wat in besigheidstudies behandel word, dek wye areas van wetlike aspekte soos die Wet op Verbruikersbeskerming en Kredietwet tot spanbou en om die Nasionale tegnieke te bevorder.

    Beroepsmoontlikhede: Ouditeur, rekenmeester, skakelbeampte, aankoper en bemarker.

    Fisiese wetenskappe (FW) - universiteitstoelatingsvak

    Fisiese Wetenskappe fokus op die fisiese en chemiese verskynsels in die natuur d.m.v. wetenskaplike ondersoek. Fisiese Wetenskap sluit talle wiskundige berekeninge in, wat nie in Wiskundige Geletterdheid hanteer word nie. Dus moet leerders dit sterk oorweeg om Wiskunde te neem as hulle FW as vak wil neem.

    Die volgende onderwerpe word in Fisiese Wetenskap gedek: Materie en materiale, meganika, golwe, klank en lig, elektrisiteit, chemiese- stelsels en veranderings.

    Beroepsmoontlikhede: Ingenieurswese, chemikus, fisikus, kernfisikus, lugvaartwese en konstruksiebestuur

    Geografie (GEO) - universiteitstoelatingsvak

    Geografie bestudeer die fisiese en menslike prosesse, asook die ruimtelike patrone op aarde. Die volgende word behandel: Kaartwerk: Leerders leer om met atlasse te werk. Klimatologie: Die atmosfeer, weer en klimaat. Geomorfologie: Hoe berge vorm, hoe die aarde daagliks verander. Die bevolking: Bewegings, bevolkingsgroei en bevolkingspiramide. Waterbronne: Water in die wêreld. Die wêreld se oseane.

    Beroepsmoonltikhede: Ekotoerisme, onderwys, omgewingsbestuur, geograaf en toerisme.

    Lewenswetenskappe (LW) - universiteitstoelatingsvak

    Lewenswetenskappe is die wetenskaplike studie van lewende dinge vanaf molekulêre vlak tot en met hul interaksies met mekaar en hulle omgewing.

    Biochemie, genetika, entomologie, morfologie, omgewingstudie en plantkunde is van die temas wat aangeraak word gedurende graad 10 -12..

    Beroepsmoontlikhede: BSc Ekologie, genetika, dierkunde, fisioterapie en somatologie.

    Rekenaartoepassingstegnologie (RTT)

    Doeltreffende gebruik van inligtings- en kommunikasietegnologie in die eindgebruik - rekenaaromgewing. Die vak word verdeel in 'n teorie en praktiese gedeelte. Vaardighede word tot op 'n gevordere vlak ontwikkel in Word, Excel Access, Powerpoint en HTML. In graad 11 en 12 word 'n aanbieding in Powerpoint en webbladontwerp behandel.

    Beroepe wat rekenaargeletterdheid vereis, dit is dus alle op beroepe van toepassing.

    Toerisme (Toer)

    In Toerisme leer leerders die wêreld en sy mense ken. Ander kulture, besienswaardighede en hoe die wêreld van die toeris lyk en funksioneer, word ontdek. Kommunikasievaardighede word aangeleer, asook hoe om 'n verantwoordelike toeris te wees, en hoe om met mense te werk.

    Oorsig: Volhoubare en verantwoordelike toerisme: wêrelderfenisterrein, watter rol die omgewing speel, verskillende kulture en gemeenskappe en voedselkettings.

    Beroepsmoontlikhede: Toergids, reisagent en hotelbestuurders. Leerders kan baat by enige toerismevervante beroep.

    Parktiese Assesseringstake (PAT). Omdat toerisme 'n diensbedryf is, word 'n praktiese taak, wat in twee fases verdeel is, oor die 4 kwartale gedoen. Die taak tel 25% van die leerder se finale punt en moet in die klas voltooi word. Die PAT-taak dek 'n wye aspek van areas en vereis deeglike navorsing aan die kant van die leerder.